Almanya’dan iş teklifi geldi: imzalamadan önce sorman gereken 12 soru

Neden her şey yazılı olmalı?

Almanya’da işveren, iş ilişkisinin temel koşullarını yazılı vermek zorundadır (Nachweisgesetz). Taşımacılık ve lojistik gibi bazı sektörlerde bu belge imzalı olarak verilmelidir; e-postayla gönderilen bir metin yetmez.

Vize sürecinde de yazılı teklif gerekir: işveren “İş İlişkisi Beyanı” (Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis) formunu doldurur, Federal İş Ajansı da koşulların benzer Alman çalışanlardan daha kötü olmadığını kontrol eder. Belirsiz bir teklif hem seni hem başvurunu zora sokar.

Maaş ve saat

1. Brüt aylık maaş ne kadar? Saatlik ücret ve haftalık saat ayrı ayrı yazmalı. 2026’da yasal asgari ücret saatte 13,90 €, 1 Ocak 2027’den itibaren 14,60 €.
2. İşveren toplu sözleşmeye (Tarifvertrag) bağlı mı? Bağlıysa maaş, zamlar ve izin sözleşmedeki tabloya göre belirlenir.
3. Fazla mesai nasıl ödenir? Saat olarak mı, zamlı mı, yoksa maaşa dahil mi?
4. Harcırah (Spesen) ayrı mı ödeniyor? Ne kadar ve hangi günler için? Harcırah maaşın yerine geçmez: tır şoförü maaşı.

Sözleşme

5. Süreli mi süresiz mi? (befristet / unbefristet)
6. Deneme süresi (Probezeit) ne kadar? Kanuna göre en fazla 6 ay; bu sürede sözleşme 2 hafta önceden bildirimle feshedilebilir.
7. Fesih süresi ne? Kanuni süre 4 haftadır (ayın 15’i ya da ay sonu); sözleşme daha uzun süre koyabilir.
8. Yıllık izin kaç gün? Kanuni en az izin, 6 günlük hafta üzerinden 24 iş günü; 5 günlük haftada bu 20 güne karşılık gelir.

Şoförler için

9. Tur tipi ve çalışma düzeni ne? Uzun yol mu, yakın dağıtım mı; hafta sonları evde misin? Şoförlerin çalışma süresi haftada ortalama 48 saati geçemez; 4 ay ya da 16 hafta ortalaması 48 saati aşmamak şartıyla tek haftada 60 saate çıkabilir. Sürüş ve mola kuralları: şoförler için Almanca.
10. Code 95 ve Alman ehliyeti planı ne? Türk ehliyetiyle gelen sürücüde işveren, AB ehliyeti ve temel yeterliliğin 15 ay içinde alınacağını ve sonrasında da çalışmaya devam edeceğini sözleşmeye yazmalı. Hangi kurs, ne zaman, bu sürede hangi işi yapacağını sor: Code 95.

Masraflar

11. Kim neyi ödüyor? Yazılı netleştir:

• Hızlandırılmış işlem (§81a) ücreti 411 €: yasal borçlu adaydır, işveren tamamını üstlenebilir.
• Vize ücreti (Türkiye’de 75 €), tercümeler, uçak bileti.
• Code 95 kursu, ehliyet sınavları.

Sözleşmede “ayrılırsan eğitim masrafını geri ödersin” (Rückzahlungsklausel) maddesi varsa tutarı, süreyi ve hangi durumlarda geçerli olduğunu sor. Bu maddeler ancak belirli şartlarla geçerlidir; imzalamadan önce aşağıdaki ücretsiz danışmanlığa göster.

12. Konaklama nasıl? İşveren mi sağlıyor, ücreti maaştan mı kesiliyor, ne kadar? Ailen gelecekse ayrı bir eve ihtiyacın olacak mı: aile birleşimi, ilk ev.

Uyarı işaretleri

• Sözleşme ya da yazılı teklif yok, yalnızca mesajlaşma var.
• Senden “işe alım” ya da “vize garantisi” için para isteniyor.
• Maaşın brüt mü net mi olduğu belirsiz bırakılıyor.

Ayrıntılar: yurt dışı iş ilanı dolandırıcılığı.

Ücretsiz danışmanlık

Faire Integration, AB dışından gelen çalışanlara iş ve sosyal hukuk sorularında ücretsiz ve anonim danışmanlık verir; görüşmeler farklı dillerde yapılabilir. Sözleşmeni imzalamadan önce ya da işe başladıktan sonra bir sorun çıkınca başvurabilirsin.

Teklif elindeyse sıradaki adım vekâletname ve ön onay: Vollmacht.